Auteur: Marlies Bos

Geloof & Twijfel

Toen mij werd gevraagd een stukje voor de rubriek 'On the road' te schrijven, ging ik eens nadenken waar ik zoal over nadenk en mee bezig ben als ik 'on the road', oftewel op weg, ben. Iets wat toen in me opkwam was iets wat me geregeld tegenhoudt om op weg te gaan, en dat is twijfel. Met name geloofstwijfel.

Het is iets waar ik in mijn leven maar al te vaak mee te maken heb gehad, en velen met mij vermoed ik. Geloofstwijfels in verschillende soorten en maten: bestaat God überhaupt? Waarom juist het christelijk geloof? Hoe waarschijnlijk is het dat al die wonderen echt zijn gebeurd? En nog veel meer.  Met alle moeilijke, pijnlijke en vooral frustrerende consequenties van dien. En altijd weer de vraag: hoe ga ik ermee om? Duw ik het weg, ga ik de confrontatie ermee aan, of...?

Het antwoord op deze laatste vraag heeft van tijd tot tijd nogal verschild. Zo zijn er tijden geweest dat ik van mezelf vond dat ik niet mocht twijfelen. Bijvoorbeeld als ik kringleider was of als ik leiding van christelijke zomerkampen was. Of als net op dat moment een goede vriend(in) in een geloofscrisis zat, en ik het idee had dat ik de geroepene was om hem/haar weer op het rechte pad te leiden. In zulke gevallen duwde ik mijn twijfels weg, dacht ik er niet over na. Ze waren er niet, mochten er ook absoluut niet zijn. Een lastig vol te houden houding, want vroeg of laat speelden de moeilijke vragen altijd weer op.

Er zijn ook tijden geweest dat ik, bewust of onbewust, geneigd was om de twijfels als het ware extra te voeden en sterker te maken. Wellicht vanuit het idee: als het echt waar is, moet God het me juist nu maar laten zien, ook al zoek ik Hem niet. Ik deed dit door weinig te bidden, omdat ik toch sterk betwijfelde of dat iets uithaalde, en weinig Bijbel te lezen. En juist wel de dingen te lezen die beargumenteerden waarom het niet waar kon zijn. Altijd verwarrend, want aan de andere kant wilde en kon ik niet geloven dat het allemaal niet waar was.

Beide houdingen leverden pijn en frustratie op. Daarom werd het tijd voor een andere manier om hiermee om te gaan. Om mijn vragen serieus te nemen, maar wel op een manier die me niet in één keer compleet van mijn geloof dreigde af te helpen.

Zo'n anderhalf jaar geleden heb ik een boek gelezen van John Ortberg. Een boek met de simpele titel 'Geloof en twijfel'. Dit boek heeft me een hoop inzichten gegeven en mijn twijfels als het ware een stuk minder gevaarlijk gemaakt. Het boek relativeert vooral een hoop, maar niet zonder alle vragen eerst wel serieus te nemen. En in het één na laatste hoofdstuk noemt hij belangrijke redenen om wél in God en Jezus te geloven.

Kort gezegd was de boodschap als volgt: zeker weten doe je het nooit, je zult altijd twijfels kennen. Dat zou evengoed zo zijn als je besluit als ongelovige door het leven te gaan; er blijven altijd talloze vragen over. Om C. S. Lewis te citeren: 'Er zijn soms dagen dat het christendom me ontzettend onwaarschijnlijk lijkt, maar toen ik nog atheïst was waren er soms dagen waarop het christendom me juist ontzettend waarschijnlijk leek.'

Het feit dat je het nooit zeker weet zou je er echter niet van moeten weerhouden een keuze voor God te maken en bij die keuze te blijven, ook op dagen dat je het een stuk minder zeker weet. Dat is overigens met een hoop dingen in het leven zo. Of, zoals hij het in zijn boek zeg: 'Sommige beslissingen, over het algemeen de belangrijkste, vereisen totale toewijding, maar geven geen enkele garantie.' Dit betekent niet dat je je vragen niet meer serieus neemt. Wel dat je ze kunt relativeren, in kunt zien dat je dergelijke vragen altijd zult hebben, ook als je een andere weg inslaat.

Een aspect waar hij ook op wijst, is het feit dat Jezus nooit oproept om alles zeker te weten. Wel om Hem gewoon te volgen. Een prachtig voorbeeld staat in de tekst van Mattheüs 28:17: en toen ze hem zagen bewezen ze hem eer, al twijfelden enkelen nog.' Na deze tekst volgt de uitzending.

Ik heb er vroeger vaak overheen gelezen, maar pas recentelijk viel de tekst 'al twijfelden enkelen nog' me op. Wat me nog meer opvalt is dat Jezus alle discipelen uitzendt, inclusief de twijfelaars. Ik vond dat bemoedigend om te lezen: ook als je twijfelt, kun je getuige zijn van Jezus. Wonderbaarlijk, maar bij Hem is dit mogelijk. 

Dagelijks Woord